Một buổi tối thứ bảy, tôi nằm trên sofa căn hộ 83m2 mình vừa bàn giao, và bắt đầu đếm tiếng bước chân của chính mình. Từ phòng khách ra bếp là 11 bước, nhưng tiếng gót chân tôi vang lên khác hẳn khi đi trên sàn gỗ tự nhiên so với lúc vào phòng ngủ lát gỗ công nghiệp. Tôi đã mất 6 tháng để nhận ra mình vừa tạo ra một không gian mà ngay cả bước đi cũng sinh ra một âm thanh khó chịu. Vấn đề nằm ở chỗ, tôi được biết đến về việc chọn vật liệu cao cấp, thế mà chính tay mình lại sắp đặt ra một thứ âm thanh chẳng hòa hợp gì. Khi tôi bắt tay vào #keyword#, việc đầu tiên mà tôi học được chính là tiếng động từ sàn nhà không hẳn là chuyện kỹ thuật, mà là thứ quyết định cảm giác sống hàng ngày của người ở.
Vật liệu sàn quyết định cảm giác sống của cả căn hộ
Suốt 12 tháng qua, tôi đã hoàn thiện sàn cho ba chung cư khác biệt: một căn 70m2 ở quận 7 ốp gỗ tự nhiên, một căn 85m2 ở Thủ Đức dùng gỗ công nghiệp, và một căn 90m2 ở quận 2 lát gạch giả gỗ. Tôi thu thập âm thanh khi bước đi, độ ấm của mặt sàn lúc 5h sáng, và trải giác khi đi chân trần. Kết quả làm tôi giật mình là sàn gỗ thật cho tiếng chân trầm và ấm, nhưng giá thành cao gấp 2,5 lần gỗ công nghiệp. Sàn gỗ ép lại phát ra tiếng to hơn hẳn, đặc biệt là khi đêm về, khi bọn trẻ chạy từ phòng ngủ ra phòng khách. Có 7 gia đình than phiền họ đều nghe tiếng bước chân của con nhỏ phòng trẻ dù đã đóng cửa. Gạch giả gỗ thì hoàn toàn khác: mang cảm giác lạnh vào ban đêm, nhưng chịu lực tốt và dễ cọ rửa. Tôi nhận ra rằng không có vật liệu nào là lựa chọn đúng tuyệt đối, mà cần dựa trên lối sống của từng nhà. Chính tôi từng tư vấn cho một gia đình trẻ tuổi, họ chuộng sự ấm áp của gỗ tự nhiên, nhưng tôi gạt đi rằng với con nhỏ hiếu động thì ván ép an toàn hơn cho ví tiền vì tiền sửa chữa chỉ bằng 1/3. Với 12 năm làm nghề, tôi khẳng định rằng lớp lót là giai điệu nền của cả căn hộ, và nếu chọn nhầm thì dù trang trí có sang cũng chẳng còn ý nghĩa.
Cửa phòng ngủ mà tôi từng cho là chi tiết nhỏ
Tôi từng nghĩ cửa phòng ngủ chỉ là một chi tiết phụ, thế nhưng sau tôi vẽ cửa lùa cho một căn hộ 68m2 tại Bình Thạnh. Người mua nhà đã gọi thợ sửa tới 4 đợt vì tiếng kẽo kẹt khi đóng, nghe khó chịu vô cùng. Tôi dừng lại đo độ rộng khe cửa, kiểm tra 5 loại ray khác biệt, từ ray treo 1,2cm cho đến ray âm sàn 2cm. Điều làm tôi bất ngờ là khoảng cách giữa cửa và sàn 1.5cm so với mức 2.5cm mang lại một sự chênh lệch rõ về mức độ cách âm. Nếu khe cửa rộng 2.5cm, âm thanh trò chuyện từ phòng khách vọng vào phòng ngủ nghe rõ từng chữ. Ngược lại giảm xuống còn 1.5cm, mức độ riêng tư tốt hơn hẳn. Tôi đã bỏ ra 3 tuần để thử nghiệm, và cuối cùng tôi đưa ra kết luận rằng với các căn hộ cao tầng, cửa phòng ngủ chẳng phải chỉ là vật phân chia, mà còn là lớp chắn âm thanh đầu tiên. Có một lần tôi giám sát một căn hộ khác, chủ nhà phàn nàn rằng nghe rõ âm thanh tivi của nhà hàng xóm vào ban đêm. Té ra cửa phòng ngủ của anh ta là loại gỗ MDF phủ melamine dày chỉ 3.5cm, trong khi cửa của nhà bên cạnh cũng y hệt. Điều sai không phải độ dày, mà là khe cửa và phương pháp lắp. Sau vụ đó, tôi luôn kiểm tra khoảng cách của mọi căn hộ trước khi bàn giao, và nhận ra rằng chỉ cần để tâm 1cm khe hở cũng đủ làm khác hẳn cảm giác.
Tiếng chân của hàng xóm trên đầu và bản vẽ trần nhà của tôi
Vào khoảng 2 năm trước, tôi được giao một căn hộ thuộc tầng 16 của một chung cư cao cấp ở khu Nam Sài Gòn. Gia chủ của tôi phàn nàn rằng anh ta nghe tiếng bước chân của nhà tầng 17 vào cả phòng ngủ. Ban đầu, tôi cứ nghĩ do gia đình trên đầu mang giày nặng nề. Nhưng khi lên tận nơi, tôi phát hiện ra rằng trần thạch cao tôi làm đã bị thi công quá phẳng, chỉ dùng một lớp thạch cao dày 1cm không có chút vật liệu cách âm bên trên. Tôi đã từng vẽ trần thạch cao phẳng vì ít chi phí, nhưng sau vụ này tôi bỏ ra 3 tuần thử đi thử lại thêm lớp bông cách âm khoảng 5cm giữa trần bê tông và trần thạch cao. Sau cùng tiếng động từ tầng trên nhỏ hẳn đi. Tôi học được rằng mỗi cm chiều cao trần giảm đều có nghĩa một sự thay đổi về âm học, và mỗi mét vuông bông đều có vai trò hút âm thanh cho cả căn phòng. Nói thật, trước đây tôi thường làm trần thấp để giảm chi phí, nhưng giờ tôi đổi chiều cao trên trần tối thiểu 15cm để đặt vật liệu cách âm. Ngoài ra tôi thay kết cấu trần từ trần bằng sang trần bậc thang đi cùng đèn led, vừa làm đẹp vừa giúp phá vỡ sóng âm từ trên xuống. Trong một dự án tôi giám sát một căn hộ mà bên thi công đã tự ý giảm chiều cao trần xuống còn 7cm để tiết kiệm chi phí, và kết quả là âm thanh từ nhà trên lại vang lên như trước. Từ đó tôi nghiệm ra rằng trần nhà không phải vị trí đặt đèn, mà là một bức màn cách âm đáng đầu tư nhất trong môi trường chung cư.
Cách tôi thử tiếng bước chân trước khi bàn giao nhà
Sau 12 năm làm nghề đúc kết một quy trình nghiệm thu mà tôi gọi vui là “Đi bộ của người khó tính”. Trong lúc nghiệm thu, tôi đề nghị cả khách lẫn tôi tháo giày và đi chân trần trên toàn bộ diện tích sàn, khởi đầu ở phòng khách đến phòng ngủ, và cả khu vệ sinh. Sau đó, tôi xỏ giày tây bước đi trên cùng lộ trình, vì âm thanh gót giày khác hoàn toàn tiếng chân trần. thi công nội thất chung cư giá rẻ còn chạy nhẹ ở khu vực giường ngủ và khu bàn làm việc, chỗ mà trẻ con hay chạy nhảy. Tôi kiểm tra mở đóng toàn bộ cửa phòng, để ý xem có tiếng kẹt, sau đó ngồi ở góc xa nhất để kiểm tra xem tạp âm từ nhà bếp truyền sang phòng khách như thế nào. Bảng kiểm tra tôi dùng cho 9 căn hộ gần nhất gồm 15 đầu việc, từ đo độ bằng phẳng cho đến nghe tiếng vang khi vỗ tay. Trong một lần tôi thấy rằng khu vực gỗ công nghiệp không bằng phẳng ở gần chân giường, mặc dù tôi đã rà bằng mắt thường. Khi tôi đứng lên nghe thấy tiếng cọt kẹt, tôi phải yêu cầu tháo và làm lại phần lót. Điều tôi muốn nói là nếu không trực tiếp thử bằng cảm giác chân và tai, thì chung cư có thể đẹp trong bản thiết kế nhưng lại khó chịu khi ở. Hiện nay, trước lúc bàn giao, tôi bao giờ cũng dành ít nhất 30 phút để thử nghiệm toàn bộ căn hộ cùng khách, và tôi thấy khách rất hài lòng cái cách tôi lắng nghe từng tiếng động nhỏ. Nếu có ai hỏi tôi rằng công việc này có đáng không, tôi sẽ trả lời rằng một không gian tĩnh lặng đáng để ta mất thời gian vào nội thất đắt tiền. Bạn có bao giờ nghĩ xem, sáng sớm mà nghe tiếng gót chân mình vang như tiếng trống thì thì sự thư giãn còn ý nghĩa gì? Hãy dành thời gian để đi bộ trong căn hộ trước khi nhận, và bạn sẽ hiểu vì sao tôi lắng nghe từng bước chân của chính mình.